Arrow Left Wetten en regels

Veilig omgaan met persoonsgegevens

Privacy is een belangrijk goed. Dat beseffen ziekenhuizen terdege, en daarom worden je materialen en gegevens niet zomaar bewaard en gebruikt. En al helemaal niet verkocht aan anderen! Voordat er bijvoorbeeld bloed wordt afgenomen, word je gevraagd of je het goed vindt dat het bewaard wordt en gebruikt voor onderzoek.

Regelgeving en de Code Goed Gebruik

Er zijn in Nederland geen regels of wetten puur voor biobanken. Een paar onderdelen uit de wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) zijn van toepassing en daarnaast de algemene bepalingen over privacy, die beschreven staan in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en soms de Wet op Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met Mensen (WMO).

De Commissie Regelgeving Onderzoek (kort: COREON) van de Federatie van Medisch-wetenschappelijke Verenigingen (in het kort ook wel Federa genoemd) heeft daarom ‘De Gedragscode Verantwoord omgaan met lichaamsmateriaal ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek’ opgesteld waarin die wettelijke bepalingen zijn uitgewerkt. In het kort wordt de gedragscode ook wel Code Goed Gebruik genoemd. In 2011 is de meest recente tekst van deze gedragscode gepubliceerd.

De gedragscode is er om te zorgen dat iedereen die met lichaamsmaterialen werkt verantwoord te werk gaat. Er zijn namelijk nogal wat partijen bij betrokken. De zorgverleners die lichaamsmateriaal afnemen, degenen die het lichaamsmateriaal beheren, de onderzoekers, de ethische toetsingscommissies en de zorginstellingen. Ieder heeft een eigen verantwoordelijkheid. Die verantwoordelijkheden moeten op elkaar aansluiten, zodat je rechten als biobankdeelnemer goed geregeld en vastgelegd zijn.

De bedoeling van de Code Goed Gebruik is de belangen van de biobankdeelnemers te waarborgen, zonder onnodige bureaucratische hindernissen voor het onderzoek met behulp van biobanken op te werpen. De Code voorziet in ethische toetsing van al het onderzoek dat met behulp van biobanken plaatsvindt en privacybescherming van de donoren. Daarnaast promoot de Code een grotere betrokkenheid van de deelnemers bij bijvoorbeeld het beheer van de biobanken.

Meer informatie over de Code Goed Gebruik van Federa.

Biobanken beheren gegevens veilig en zorgvuldig

Marie José Bonthuis, IT-Jurist en Functionaris Gegevensbescherming

Internationaal koppelen van gegevens

Om beter medisch-wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken, ook voor de meer zeldzame aandoeningen, worden speciale en zeer veilige internationale registers opgezet. Daarin wordt slechts een zeer beperkt aantal versleutelde gegevens ge-upload. Omdat alle aangesloten umc’s, ziekenhuizen en onderzoekers dezelfde set aan gegevens delen, ontstaat een duidelijk beeld van het aantal patiënten en de variatie die er in een patiëntenpopulatie bestaat.

Onderzoekers kunnen van het internationale register gebruik maken om plannen te maken voor onderzoek. Uiteindelijk zal, voor een specifiek onderzoek van start kan gaan, de nodige informatie en lichaamsmateriaal van de patiënten moeten worden opgevraagd in het ziekenhuis waar de patiënt behandeld wordt. Pas na toetsing door een ethische commissie, worden specifieke gegevens gedeeld met onderzoekers.

Alle onderzoeksgegevens zijn voor een onderzoeker anoniem of versleuteld. Een onderzoeker ziet alleen informatie waarvan de persoonsgegevens gecodeerd zijn en heeft dus geen of te weinig gegevens waarmee hij/zij kan achterhalen van wie het lichaamsmateriaal is dat in het onderzoek gebruikt wordt.

________________________

Heeft deze pagina geen antwoord gegeven op je vraag? Kijk dan ook in de woordenlijst en bij de veelgestelde vragen of je vraag toevallig al eerder gesteld is. Het is ook mogelijk om je vraag via de website aan ons te sturen.

De informatie op deze website is met de grootst mogelijke zorg en aandacht samengesteld door experts uit verschillende disciplines. Bij het samenstellen van de informatie is gebruik gemaakt van verschillende bronnen. Er is rekening gehouden met de op het moment van plaatsen geldende wet- en regelgeving en ethische kaders, en de interpretatie daarvan door de personen en/of organisaties die bijdragen aan Biobanken.nl en de ELSI Servicedesk.

Ondanks deze zorg en aandacht voor de verstrekte informatie kan deze onvolledig of niet geheel juist zijn. Daarnaast is het antwoord altijd algemeen en is meestal niet direct toepasbaar op elke unieke situatie.

Biobanken.nl, het ELSI Servicedesk Kernteam, BBMRI.nl en de organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk en biobanken.nl kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de op deze site geboden informatie en het gebruik daarvan.

Deel deze pagina…